Zelftest en beter onderzoek naar baarmoederhalskanker vanaf 2016

Vijfendertig procent van de vrouwen gaat niet in op de uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek van baarmoederhalskanker. Toch kan het nalaten van onderzoek nadelige gevolgen hebben. Om het voor vrouwen makkelijker te maken, wordt een thuistest ontwikkeld. Ook wordt het onderzoek vanaf 2016 verbeterd, dankzij gynaecologe in opleiding Aniek Boers.

Baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door hoog-risico humaan papillomavirus (HPV). "Veel vrouwen zullen in hun leven HPV een keer oplopen. Dit virus wordt overgedragen tijdens geslachtsgemeenschap. Hoewel het lichaam het HPV-virus meestal in één tot twee jaar opruimt, kan een blijvende infectie leiden tot baarmoederhalskanker", aldus Boers, die in oktober promoveerde op dit onderwerp aan de Rijksuniversiteit Groningen.

HPV-virus. Image: cc Ed Uthman 

Testen
Door te testen op de aanwezigheid van zo’n hoogrisico HPV-virus kunnen meer gevallen van baarmoederhalskanker voorkomen worden. Om erachter te komen welke vrouwen door het HPV-virus een verhoogde kans hebben op het krijgen van baarmoederhalskanker, werkt Aniek aan de zogeheten DNA-methylatietest. Een tweede aanvullende test.

Met deze DNA methylatie kan worden gekeken naar veranderingen in genen die kunnen bijdragen aan het ontstaan van baarmoederhalskanker. Deze aanvullende test is nodig, doordat veel vrouwen een voorbijgaande HPV infectie hebben en om te voorkomen dat onnodig veel vrouwen naar de gynaecoloog verwezen worden.

Bevolkingsonderzoek
Iedere vijf jaar krijgen vrouwen in Nederland in de leeftijdscategorie dertig en zestig jaar een oproep om bij de huisarts een uitstrijkje te laten maken. In het afgenomen materiaal wordt gezocht naar de aanwezigheid van afwijkende cellen die kunnen duiden op een voorstadium van baarmoederhalskanker (Pap test). Vijfendertig procent van de vrouwen gaat niet in op de uitnodiging voor het onderzoek. Terwijl baarmoederhalskanker, indien deze ziekte niet op tijd wordt ontdekt, dodelijk kan zijn.

In 2016 gaat dit baarmoederhalsonderzoek veranderen. Een besluit van de minister van volksgezondheid, waarbij de screening verandert van een Pap test naar in een HPV test. Er wordt druk gewerkt aan de implementatie ervan.

Thuistest
Bovendien wordt een test voor thuis ontwikkeld. "We denken dat thuisblijvers wél willen meedoen als ze zelf een uitstrijkje kunnen afnemen, en opsturen om op HPV onderzocht te worden", aldus Boers. Een test die voorbij de angst en schaamte gaat, om te zorgen dat bij zoveel mogelijk vrouwen voortijdig baarmoederhalskanker kan worden opgespoord en behandeld.

>>> Meer gezondheid: Langs de groene meetlat
>>> Onderzoek ESBL-Bacterie; Gevoelig voor blaasontsteking? Eet biologische kip

Journalistieke vrijheid houdt stichting Fairtrade Max Havelaar scherp

De wereld stond op zijn kop. De stichting Max Havelaar, die staat voor eerlijke verloning, zou oneerlijke praktijken beoefenen in Afrika.

Voor degenen die het hebben gemist. Cacaoboeren aangesloten bij drie coöperaties zijn ontevreden over hun inkomsten en blijken niet goed geïnformeerd, onderzochten Afrikaanse journalisten. Eén van de plantages was van Max Havelaar de andere van UTZ Certified. De bijeenkomst van Fairtrade Gemeenten Nederland en stichting Max Havelaar zorgde voor enige opheldering over de kritische uiting van deze onderzoeksjournalisten over de coöperaties.

Minimumprijs
Een ding is zeker, de verloning aan de boeren(coöperaties) gaat in ieder geval gepaard met een minimumprijs voor de geleverde cacao. Zodra prijsschommelingen ontstaan in de markt, door speculanten of slechte oogsten, zijn de boeren gegarandeerd van een goede prijs over hun product. ,,Sinds 2010 stijgt deze berekende prijs, doordat de lasten stijgen. Deze minimumprijs wordt berekend aan de hand van de productiekosten en met behulp van de literatuur’’, aldus manager ontwikkelingswerk Fenny Eshuis van Max Havelaar.
Je kunt je natuurlijk nog wel afvragen of de hoogte van de prijs genoeg is voor een leefbaar loon voor de boeren én werknemers.

Premie
Hoe het ook zij, zodra de marktprijs hoger komt te liggen dan de minimumprijs, gaat een premie van kracht die de boer zou moet verdelen over de werknemers. Zie het als winst en winstdeling. Dit extra voordeel is bedoeld voor investeringen, waar de hele gemeenschap van hoort te profiteren, waardoor kinderen bijvoorbeeld naar school kunnen of waarvan een waterpomp aangelegd kan worden in het dorp.

Uit gesprek met Max Havelaar en de betreffende onderzoeksjournalisten uit Afrika moet nog blijken of de coöperaties de premie heeft verdeeld.

Fairtrade
Er waren nogal wat onduidelijkheden. Boeren bleken niet voldoende te weten over het keurmerk Fairtrade van Max Havelaar en dit certificaat zelfs niet te kennen. Ook viel in principe één van de drie cacaoplantages waarover geschreven is onder Max Havelaar. Twee vielen onder UTZ Certified. Dus waarom ligt UTZ niet onder vuur? Hun eisen schijnen zelfs minder streng te zijn.
Blijkt over het algemeen uit onderzoek en controles dat coöperaties de eisen van Fairtrade Max Havelaar niet doorvoeren, kunnen deze organisaties worden afgestoten. Niet dat de werknemers van de boeren hiermee geholpen zijn, maar het geeft in ieder geval aan dat er wel degelijk regelgeving is.

Journalistieke macht
Als journalist kan ik mij enige frustratie bij de Afrikaanse journalisten voorstellen. Juist omdat Afrika in veel opzichten zo armzalig is en vooral omdat de situatie volgens enkele boeren binnen de coöperaties niet goed lijkt, hoewel keurmerken gelden. En dat is jammer en om die reden respecteer ik de kritiek van deze journalisten, zodat de huidige problemen kunnen worden opgelost en toekomstige worden voorkomen, want wie weet, is de koffie ook wel niet zo zuiver.. Een mens kan niet kritisch genoeg zijn in deze wereld.

De Max Havelaar certificering, een investering voor diegenen die dit label voeren, garandeert een minimumprijs, premies bij hogere marktprijzen, het beschermen van de lokale omgeving, duurzaam management voor de boerderij en beschermt werknemersrechten volgens International Labour Organisation waarden.